O'zbekiston madaniyati va san'ati Ilmiy elektron jurnal ISSN 3093-8597
2026 / 3-son / 195–204-bet

DIASPORA TUSHUNCHASI VA UNI TADQIQ ETISH BO'YICHA ILMIY-NAZARIY YONDASHUVLAR

,

Rubrika: Madaniyatshunoslik, sotsiologiya, siyosatshunoslik.

Mazkur maqolada diaspora tushunchasining mazmun-mohiyati, uning tarixiy shakllanish bosqichlari hamda ilmiy-nazariy tadqiq etilishiga oid asosiy yondashuvlar tahlil qilingan. Diaspora fenomenining sotsiologik, siyosiy, madaniy va transmilliy jihatlari yoritili…

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Mazkur maqolada diaspora tushunchasining mazmun-mohiyati, uning tarixiy shakllanish bosqichlari hamda ilmiy-nazariy tadqiq etilishiga oid asosiy yondashuvlar tahlil qilingan. Diaspora fenomenining sotsiologik, siyosiy, madaniy va transmilliy jihatlari yoritilib, R.Park, W.Safran, R.Cohen, J.Clifford, G.Sheffer, K.Tololyan, N.Glick Schiller, S.Hall va B.Anderson kabi olimlarning nazariy qarashlari ilmiy jihatdan tahlil etilgan. Shuningdek, diasporaning zamonaviy xalqaro munosabatlar tizimidagi o ‘rni, madaniy diplomatiya va “yumshoq kuch" siyosatidagi ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijasida diaspora nafaqat migratsiya mahsuli, balki transmilliy aloqalarni rivojlantiruvchi va milliy identitetni saqlovchi muhim ijtimoiy institut sifatida baholangan.

Kalit so'zlar

diasporamigratsiyatransmilliylikdiaspora diplomatiyasimadaniy diplomatiyayumshoq kuch (softpower)milliy identitet.

UDKUO‘K 004 KBK94 O'17
TilO'zbek
Pirmuhammad Xolmaxmatovpirmuhammadxolmaxmatov@gmail.com

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Nadjimov F. O ‘zbekistonda qozoq diasporasi: tarixiy rivojlanish va hozirgi
holat // XXI asr: fan va ta ’lim masalalari. - Toshkent, 2025. - № 2. - B. 39-44.
2. Castles S., Miller M.J. The Age o f Migration: International Population
Movements in the Modern World. - 4th ed. - New York: Guilford Press, 2009.
6. Clifford J. Diasporas // Cultural Anthropology. -1994. - Vol. 9. - No. 3. - P.
302-338.
7. Sheffer G. Diaspora Politics: At Home Abroad. - Cambridge: Cambridge
University Press, 2003. - 287p.
8. Tololyan K. Rethinking Diaspora(s): Stateless Power in the Transnational
Moment // Diaspora: A Journal o f Transnational Studies. - 1996. - Vol. 5. - No. 1.
- P. 3-36.
9. Glick Schiller N., Basch L., Blanc-Szanton C. Towards a Transnational
Perspective on Migration: Race, Class, Ethnicity, and Nationalism Reconsidered.
- New York: New York Academy o f Sciences, 1992. - 1 0 7 p.
10. Hall S. Cultural Identity and Diaspora // Colonial Discourse and PostColonial Theory: A Reader / Ed. by P. Williams, L. Chrisman. - New York:
Harvester Wheatsheaf, 1990. - P. 222-237.
11. Anderson B. Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of
Nationalism. - London: Verso, 1983. - 224p.
12. Shain Y. Marketing the American Creed Abroad: Diasporas in the U.S. and
Their Homelands. - Cambridge: Cambridge University Press, 1999. - 320 p.
13. Panossian R. The Armenians: From Kings and Priests to Merchants and
Commissars. - London: Hurst & Company, 2006. - 442 p.
14. At 18 Million, India Has the World's Largest Diaspora Population // The
Economic Times. - URL: https://economictimes.indiatimes.com/nri/migrate/at-18-
million-india-has-the-worlds-largest-diaspora-population/articleshow/80290768
(murojaat qilingan sana: 23.06.2026).
15. Узбекская диаспора // Wikipedia. - URL: https://ru.wikipedia.org/wiki/
Узбекская диаспора (murojaat qilingan sana: 23.06.2026).
- 401 p.
3. Yildiz F. Uluslararasi gog ve diaspora ile ili§kili kavramlar //insan ve Toplum
Bilimleri Ara§tirmalari Dergisi. - 2014. - Cilt 3. - S. 37-52.
4. Safran W. Diasporas in Modern Societies: Myths o f Homeland and Return //
Diaspora: A Journal o f Transnational Studies. -1991. - Vol. 1. - No. 1. - P. 83-99.
5. Cohen R. Kuresel Diasporalar: Giri§. - Ankara, 2024. - 34 s.